Bolnica Gornji Milanovac

Ginekologija

DIJAGNOSTIKA U GINEKOLOGIJI


Od dijagnosti?kih metoda u ginekologiji izdvajamo:

- ginekoloki pregled
- ultrazvu?ni pregled male karlice - ginekoloki ultrazvuk
(vaginalnom i abdominalnom sondom u kombinaciji sa doplerom)
- klini?ki i ultrazvu?ni pregled dojki
- kompjuterizovana videokolposkopija
(rano dijagnostikovanje i pra?enje promena na grli?u materice) i PAP-a test
- kompletne mikrobioloke i virusoloke analize
- rana dijagnostika i pra?enje trudno?e

Ultrazvuk u akuerstvu

Primena ultrazvuka u akuerstvu, kao i njegov prodor u ostale medicinske grane zapo?eo je u periodu od 1956-1958 godine.
Ultrazvuk je danas od najve?eg zna?aja za otkrivanje rane trudno?e, njeno pra?enje, procene stanja ploda te je gotovo nemogu?e pravilno dijagnostikovanje bez njega. Zasniva se na delimi?nom odbijanju ultrazvu?nih talasa na granici izme?u dva tkiva koja se razlikuju po akusti?noj provodljivosti. Gestaciski meak je mogu?e dijagnostikovati ve? sa 4 nedelje gestacije, dok sa est nedelja registrujemo frekvenciju srca ploda. U 12 nedelji razlikujemo delove ploda i posteljicu. Ultrazvuk omogu?uje dijagnostiku anatomskih delova tela ploda, pojedine organe, anomalije u njihovom razvoju, pa i ispitivanje funkcije nekih organskih sistema. Preciznim merenjem dijametara mogu?e je ta?no odrediti starost gestacije i pratiti razvoj i rast ploda. Pod kontrolom UZ se rade neke intervencije u trudno?i, kao to je amnioncenteza i hordocenteza, dok se u poslednje vreme rade i neke operacije ploda.
Ultrazvu?ni pregled se radi na SSD -5500 ALOCA aparatu. Pored slika koje dobija pacijentkinja, ukoliko izrazi elju moe dobiti i video zapis svoje bebe.

Dopler

Danas se uveliko koristi Dooplerov efekt u ultrasonografiji, pulsni i kontinuirani na sivoj skali ili kao color. Dopler na osnovu ovoga moe da meri brzinu kretanja eritrocita, odnosno krvi, kroz krvne sudove i srce, to je izuzetno vano u akuerstvu za plod i njegov razvoj, a u ginekologiji za dijagnostiku tumoroznih promena na unutranjim genitalnim organima. Poseban zna?aj ima pulsni color dopler, gde se protok registruje pomo?u vie pokaziva?a razmetenih u ravni posmatranja.

Ultrazvu?ni pregled male karlice - ginekoloki ultrazvuk

Dijagnostika i pra?enje promena na unutranjim genitalnim organima je izuzetno unapre?ena sa uvo?enjem ultrazvuka. U prijatnom ambijentu nae Polklinike , uz stru?no i ljubazno osoblje ginekoloki ultrazvuk se radi na aparatu SSD - 5500 ALOCA sa dve sonde (vaginalnom i abdominalnom)

Ultrazvu?ni pregled dojki

Faktori rizika za nastanak Ca dojke su:
- pozitivna porodi?na anamneza,
- rana prva menstruacija,
- benigna patologija dojke,
- nera?anje ili malobrojno ra?anje,
- kasna prva trudno?a,
- kasna menopauza.
Ukoliko u toku samopregleda dojke napipate promenu koja do tada nije postojala, ako primetite da Vam se bradavica uvla?i, da se javlja poja?ano perutanje koe, da se javlja otok koe dojke, da koza dojke po?inje da li?i na pomoran?inu koru, ili se javlja sekrecija iz dojki, a niste trudni ili dojite JAVITE SE LEKARU!!!
Ultrazvuk se radi sa SSD-5500 ALOCA i linearnom sondom 7,5 MHz

Videokolposkopija

Specifi?na lokacija grli?a, oteava dijagnostiku promena u njenom ranom stadijumu, pa samim tim i blagovremeno preduzimanje koraka u pra?enju i le?enju prekancerskih lezija. Stoga je jedini pravi put redovna ginekoloka kontrola (jednom godinje, ukoliko nema indikacija za ?e?e preglede), koja podrazumeva kolposkopiju sa uzimanjem PAP-a brisa, vaginalnog i cervikalnog brisa. Kompjuterizovana videokolposkopija se radi na aparatu OP-C5 OPTOMIC.
Pacijentkinja uporedo moe pratiti pregled ili intervenciju preko monitora i dobiti odgovore na sva pitanja i fotografije promene koja je uo?ena u toku pregleda. Po elji, pacijentkinja moe dobiti snimak pregleda na CD-u.

EDUKATIVNI TEKSTOVI

RANO OTKRIVANJE KARCINOMA DOJKE


ta je karcinom dojke i koliko se ?esto javlja?

Karcinom dojke je naj?e?i maligni tumor kod ena i naj?e?i uzrok smrti ena u zapadnom svetu. Rak dojke ?ini izme?u 20 i 25 % svih slu?ajeva malignih solidnih tumora ili izme?u 15 i 20 % svih smrtnih ishoda zbog raka. Smrtnost od raka dojke u Evropskoj uniji godinje iznosi oko 58 000 ena. Procenjuje se da se svake godine dijagnostikuje novih 135 000 bolesnica. Standardizovana incidenca se kre?e od 39 na 100 000 u paniji do 75 na 100 000 u Irskoj. Mortalitet varira od zemlje do zemlje. Mediteranske i isto?ne zemlje imaju manju incidencu raka dojke od zapadnih zemalja. Incidenca raka dojke je u porastu. Broj novoobolelih ena od raka dojke na podru?ju Srbije godinje iznosi izme?u 2 500 i 2 800. Broj umrlih od raka dojke je izme?u 1 200 i 1 300 ena godinje.

Koji su faktori rizika za karcinom dojke?

Naj?e?i faktori rizika su:
- pozitivna porodi?na anamneza
- rana prva menstruacija
- benigna patologija dojke
- nera?anje i malobrojno ra?anje
- kasna prva trudno?a
- kasna menopauza

Kako da prepoznamo karcinom dojke?

Obratite panju na slede?e promene:
- uvla?enje bradavica i/ili areola bradavice
- poja?ano perutanje ili malinast izgled koe bradavice
- zaravnjenost koe dojke, njena namrekanost ili uvla?enje izvan areola i bradavice to se jasnije vidi podizanjem ruku
- otok koe dojke sa izgledom pomarandine kore udruenim sa rumenilom dojke ograni?enim na odre?eni deo dojke
- ?vori?i u koi i potkonom tkivu, satelitski ?vori?i, ulceracije koe
- obilna sekrecija iz dojke
- izraena bolna osetljivost
Uznapredovale forme karcinoma dojke sa ranjavim, inficiranim povrinama, koje imaju teak zadah, krvare kapilarno ili iz izmenjenih krvnih sudova uz uve?ane limfne ?vorove na vratu.
Ukoliko prepoznate neku od navedenih promena obratite se doktoru.

Da li mukarci obolevaju od karcinoma dojke?

Mukarci obolevaju 100 puta re?e od raka dojke u pore?enju sa enama. Karcinom dojke kod mukarca ?ini svega 0,7 % svih malignih tumora u mukoj populaciji.

Kada se naj?e?e javlja kod mukaraca i kako ga prepoznati?

Bolest se retko javlja pre 40 godine. Obratite panju na slede?e promene:
- tvrdina u dojci
- uvla?enje bradavice

Koje medicinske procedure obuhvata kompletan pregled dojke?

Kompletan pregled dojke obuhvata:
- klini?ki pregled dojki - podrazumeva pregled dojki u stoje?em i lee?em stavu, po utvr?enom redosledu i pregled okolnih struktura
- ultrazvuk dojki - se rutinski radi kod ena nakon 35. godine, ako ne postoje indikacije i pre tog perioda
- mamografiju
- tumor markeri - su specfi?ne analize vezane za pojedine vrste karcinoma i od velike su pomo?i u dijagnostici
- laboratorijske analize - pruaju uvid u opte stanje pacijenta, a mogu uputiti i na poreme?aj pojedinih organa i sistema
- edukaciju i savetovalite gde se pacijent informie o bolesti, faktorima rizika, prevenciji, dijagnosti?kim procedurama i mogu?nostima le?enja.

Da li postoji prevencija karcinoma dojke?

Redovna samokontrola dojki jednom mese?no, nakon ciklusa i redovni ginekoloki pregledi, najmanje jednom godinje, omogu?avaju rano otkrivanje karcinoma dojke.

Ukoliko se otkrije na vreme, karcinom dojke je izle?iva bolest!

 

RANO OTKRIVANJE KARCINOMA GRLI?A MATERICE


ta je karcinom grli?a materice i koliko se ?esto javlja?

Prema podacima Svetske zdravstvene organizacije, svake godine u svetu od karcinoma grli?a materice oboli oko 500 000 ena, a od toga oko 230 000 umre od ove bolesti. Pre dve decenije u naoj zemlji standardizovana stopa iznosila je 18,5 novootkrivenih slu?ajeva na 100 000 ena. Prose?na starost u kojoj se otkriva invazivni karcinom grli?a materice je od 48 do 52 godine, a karcinom in situ (na nivou ?elije) 35 godina.U novije vreme jasno se uo?ava da su incidenca i mortalitet od karcinoma grli?a materice, naro?ito kod mladih ena ponovo u stalnom porastu.Razlozi ovog porasta nisu dovoljno poznati.Smatra se da ve?a sloboda u seksualnom ponaanju, koja je povezana sa seksualno prenosivim infekcijama, naro?ito onih izazvanih Humanim papiloma virusima (HPV) , zna?ajno uti?e na ovaj porast.

Zato se karcinom grli?a materice kasno otkriva?

Naj?e?e nedaje nikakve simptome u svom ranom stadijumu. Ukoliko ena ne odlazi na redovne ginekoloke preglede (jednom godinje), gotovo da je nemogu?e postaviti blagovremenu dijagnozu.

Koji su faktori rizika za karcinom grli?a materice?

Pojavi karcinoma grli?a materice doprinose:
- genitalne infekcije (HPV virusi, strogo su specifi?ni za vrstu, kao to su specifi?ni za lokaciju na telu. Delimo ih na HPV viruse niskog onkogenog rizika: tip 6 i 11, 42, 43 i 44, HPV virusi srednjeg onkogenog rizika: 31, 33, 35, 51, 52, HPV virusi visokog rizika 16, 18, 45, 56.)
- hemijska karcinogeneza (puenje, imunosupresivni lekovi, hemioterapeutici, alkohol)
- imunosupresija (slab imuni sistem organizma predstavlja osnov za razvoj karcinoma)
- seksualne navike (rano stupanje u seksualne kontakte moe produiti normalan proces sazrevanja grli?a, higijena polnih organa, seksualni odnosi u vreme menstruacije)
- faktori vezani za mukog partnera (uzrast mukarca u vreme prvog seksualnog odnosa, promiskuitetno ponaanje)
- na?in zivota (nizak socio-ekonomski status, neredovna, slaba ishrana, stresni doga?aji, negativni afekat, pove?avaju rizik za nastanak karcinoma)

Kako ga prepoznati?

Klini?ka slika je dosta arolika, ali se izdvajaju:
- masivno krvarenje
- postkoitalno krvarenje (krvarenje nakon odnosa)
- postmenopauzalno ili intermenstrualno krvarenje (krvarenje izme?u ciklusa)
- abnormalno poja?an sekret
Na invazivni karcinom grli?a moe se posumnjati ve? prilikom klini?kog pregleda ako je bolest uznapredovala, a u odre?enim slu?ajevima citolokim ili kolposkopskim pregledom. Definitivno se dijagnoza postavlja histolokim pregledom tkiva dobijenog biopsijom ili endocervikalnom kiretaom, a kod po?etnih oblika konizacijom.

Koje medicinske procedure obuhvata pregled u cilju ranog otkrivanja karcinoma grli?a materice?

Pregled ginekologa najmanje jednom godinje u cilju ranog otkrivanja karcinoma grli?a materice treba da obuhvati:
- klini?ki pregled kojim se sti?e uvid u stanje ginekolokih organa
- kolposkopija i PAPA test su dve neodvojive dijagnosti?ke procedure koje omogu?avaju otkrivanje i stepenovanje eventualnih premalignih ili malignih promena grli?a materice, vagine i vulve
- uzimanje briseva sa grli?a materice za laboratorijsko ispitivanje na prisustvo razli?itih mikroorganizama - virusa, bakterija, gljivica, koji mogu izazvati uporne infekcije, to je jedan od glavnih riziko - faktora pojave displazionih promena na grli?u materice
- tumor - markeri su analize koje ukazuju na mogu?nost postojanja maligniteta grli?a (skvamozni ?elijski karcinomski antigen - SCC, karcinoembrionalni antigen - CEA)
- laboratorijske analize - ispitivanje kompletne krvne slike i sedimentacije, osnovne biohemijske analize i pregled urina, koje pruaju uvid u opte stanje pacijenta
- edukaciju i savetovalite - pacijent se informie o bolesti, faktorima rizika, prevenciji, dijagnosti?kim procedurama i mogu?nostima le?enja.

Da li se karcinom grli?a moe spre?iti ili bar uticati na njegovo javljanje u populaciji sa ve? pove?anim rizikom ?

Po?etkom juna 2006. godine kompanija MSD odobrila je vakcinu protiv raka grli?a.U Srbiju je ova vakcina ula u proces registracije pod imenom Gardasil. Preporuka je obuhvatiti populaciju od 11 do 26 godina.Vakcina na osnovu preporuka prevenira karcinom grli?a materice, prekancerozna stanja i ranice grli?a nieg stepena i kondiloma izazvanih HPV virusom tipa VI, XI, XVI, XVIII. Kompanija Merk testirala je 27 000 ena u 33 zemlje.
Izuzetno vaan korak u prevenciji karcinoma grli?a materice je redovan ginekoloki pregled najmanje jednom godinje.

Ukoliko se otkrije na vreme, karcinom grli?a materice je izle?iva bolest!

 

SAMOPREGLED DOJKE


Budite svesni svojih dojki, upoznajte se sa njima, s njihovim izgledom, razmiljajte o njima, ose?ajte svoje dojke kako bi ste znali prepoznati promene na njima.

Redovnim pegledom dojki rano se mogu otkriti znaci mogu?e bolesti. 90% obolelih ena same su otkrile bolest. Najbolje je to u?initi petog do desetog dana od po?etka menstruacije, dok kod ena koje nemaju menstruaciju najbolje je izabrati neki datum u toku meseca kada ?e vriti samopregled dojki (na primer prvi dan u mesecu).

Planiranje pregleda

ene u ?ijoj porodici nije bilo obolelih od raka dojke
20-35 godina
- samopregled doke jednom mese?no
- klini?ki i ultrazvu?ni pregled svake 1-2 godine
35-40 godina
-samopregled dojki jednom mese?no
-mamografija dojki takozvana bazi?na mamaografija
-klini?ki i ultrazvu?ni pegled 1-2 puta godinje
vie od 40 godina
- samopregled dojki jednom mese?no
- mamografija svake 2-3 godine
- klini?ki i ultrazvu?ni pregled 1-2 puta godinje
ene u ?ijoj porodici ima obolelih od raka dojke
- samopregled dojki jednom mese?no
- prva mamografija sa 35 godina, potom jednom godinje
- klini?ki i ultrazvu?ni pregled dojke jednom godinje nakon 20 godina
ene sa le?enim rakom dojke
- klini?ki i ultrazvu?ni pregled dojki dva puta godinje
- mamografija jedan puta godinje
- samopregled jednom mese?no

Kako da najlake obavite samopegled dojki?

Zapo?nite pregled posmatranjem dojki u stoje?em stavu:
- Svucite se do pola, stanite ispred ogledala, ruke spustite pored tela i posmatrajte svoje grudi. Obratite panju na simetri?nost dojki, eventualno postojanje udubljenja, promene na koi, veli?inu, boju bradavica, perutanje. Blago rotirajte telo u levo i u desno, tako da moete videti dojke iz profila.
- Podignite ruke iznad glave i ponovo paljivo posmatrajte svoje grudi trae?i pogledom promene.
- Podbo?ite ruke na kukovima i posmatrajte se u ogledalu. Potraite pogledom promene koje moda u prethodnim poloajima niste primetili.
- Rotirajte telo levo i desno posmatraju?i dojke iz profia.
Nakon paljivog posmatranja sledi opipavanje dojki u stoje?em stavu:
- Palpiranje (opipavanje) dojki se vri ispruenim prstima ruke i to jagodicama prstiju, a ne vrhovima prstiju. Krunim pokretima od areole bradavice, prema gore na zamiljenom satu do pozicije 12h. Potom se vratite do areole i ponovo u pravcu kazaljke na satu opipajte svaki deo dojke. Palpiranje je zavreno kada ste napravili ceo krug ne podiu?i ruke sa dojke kako ne bi ste ispustili neki deo.
- Palpiranje nastaviti u predelu pazuha da bi ste proverili eventualno postojanje uve?anih limfnih ?vorova. Levu ruku opustite pored tela i ispruenim prstima desne ruke paljivo opipajte levu pazunu jamu pokretima odozdo prema gore i od spolja ka sredini. Na isti na?in pregledajte i desnu pazunu jamu.
- Neno pritisnite bradavice izme?u palca i kaiprsta i proverite da li izlazi iscedak. Ukoliko primetite iscedak odmah se javite lekaru.
Samopregled dojki opipavanjem se moe obaviti i u lee?em poloaju:
- Lezite na krevet, stavite jastuk ispod ramena, podignite levu ruku i zabacite je iza glave. Ispruenim prstima desne ruke opipavajte levu dojku kao u stoje?em poloaju. Pregledajte palpacijom i pazuni deo. Postupak ponovite sa desnom dojkom.

Evropski kodeksi protiv raka dojke

- Nemojte puiti. Ukoliko ste pua?, nemojte puiti u prisustvu nepua?a i prestanite to je pre mogu?e.
- Alkohol uzimajte umereno.
- Izbegavajte preteranu izloenost suncu. Kou titite u?estalim nanoenjem krema i losiona sa zatitnim filterom.
- Kada ste na poslu u kontaktu sa supstancijama koje mogu uzrokovati rak, pogledajte zdravstvena i sigurnosna uputstva i konsultujte svog lekara.
- Hranite se zdravo.
- Javite se odmah lekaru ukoliko primetite kvricu, promene na mladeu ili neuobi?ajno krvarenje, u?estaliji kaalj ili promuklost, promene sa organima za varenje ili neobjanjiv gubitak telesne teine.
- Redovno kontroliite bris grli?a materice.
- Upoznajte svoje dojke.

 
Vi ste sada na  : Home Ginekologija