Bolnica Gornji Milanovac

Ginekologija

DIJAGNOSTIKA U GINEKOLOGIJI


 

Od dijagnostičkih metoda u ginekologiji izdvajamo:

- ginekološki pregled
- ultrazvučni pregled male karlice - ginekološki ultrazvuk
(vaginalnom i abdominalnom sondom u kombinaciji sa doplerom)
- klinički i ultrazvučni pregled dojki
- kompjuterizovana videokolposkopija
(rano dijagnostikovanje i praćenje promena na grliću materice) i PAP-a test
- kompletne mikrobiološke i virusološke analize
- rana dijagnostika i praćenje trudnoće

Ultrazvuk u akušerstvu

Primena ultrazvuka u akušerstvu, kao i njegov prodor u ostale medicinske grane započeo je u periodu od 1956-1958 godine.
Ultrazvuk je danas od najvećeg značaja za otkrivanje rane trudnoće, njeno praćenje, procene stanja ploda te je gotovo nemoguće pravilno dijagnostikovanje bez njega. Zasniva se na delimičnom odbijanju ultrazvučnih talasa na granici između dva tkiva koja se razlikuju po akustičnoj provodljivosti. Gestaciski mešak je moguće dijagnostikovati već sa 4 nedelje gestacije, dok sa šest nedelja registrujemo frekvenciju srca ploda. U 12 nedelji razlikujemo delove ploda i posteljicu. Ultrazvuk omogućuje dijagnostiku anatomskih delova tela ploda, pojedine organe, anomalije u njihovom razvoju, pa i ispitivanje funkcije nekih organskih sistema. Preciznim merenjem dijametara moguće je tačno odrediti starost gestacije i pratiti razvoj i rast ploda. Pod kontrolom UZ se rade neke intervencije u trudnoći, kao što je amnioncenteza i hordocenteza, dok se u poslednje vreme rade i neke operacije ploda.
Ultrazvučni pregled se radi na SSD -5500 ALOCA aparatu. Pored slika koje dobija pacijentkinja, ukoliko izrazi želju može dobiti i video zapis svoje bebe.

Dopler

Danas se uveliko koristi Dooplerov efekt u ultrasonografiji, pulsni i kontinuirani na sivoj skali ili kao color. Dopler na osnovu ovoga može da meri brzinu kretanja eritrocita, odnosno krvi, kroz krvne sudove i srce, što je izuzetno važno u akušerstvu za plod i njegov razvoj, a u ginekologiji za dijagnostiku tumoroznih promena na unutrašnjim genitalnim organima. Poseban značaj ima pulsni color dopler, gde se protok registruje pomoću više pokazivača razmeštenih u ravni posmatranja.

Ultrazvučni pregled male karlice - ginekološki ultrazvuk

Dijagnostika i praćenje promena na unutrašnjim genitalnim organima je izuzetno unapređena sa uvođenjem ultrazvuka. U prijatnom ambijentu naše Polklinike , uz stručno i ljubazno osoblje ginekološki ultrazvuk se radi na aparatu SSD - 5500 ALOCA sa dve sonde (vaginalnom i abdominalnom)

Ultrazvučni pregled dojki

Faktori rizika za nastanak Ca dojke su:
- pozitivna porodična anamneza,
- rana prva menstruacija,
- benigna patologija dojke,
- nerađanje ili malobrojno rađanje,
- kasna prva trudnoća,
- kasna menopauza.
Ukoliko u toku samopregleda dojke napipate promenu koja do tada nije postojala, ako primetite da Vam se bradavica uvlači, da se javlja pojačano perutanje kože, da se javlja otok kože dojke, da koza dojke počinje da liči na pomoranđinu koru, ili se javlja sekrecija iz dojki, a niste trudni ili dojite JAVITE SE LEKARU!!!
Ultrazvuk se radi sa SSD-5500 ALOCA i linearnom sondom 7,5 MHz

Videokolposkopija

Specifična lokacija grlića, otežava dijagnostiku promena u njenom ranom stadijumu, pa samim tim i blagovremeno preduzimanje koraka u praćenju i lečenju prekancerskih lezija. Stoga je jedini pravi put redovna ginekološka kontrola (jednom godišnje, ukoliko nema indikacija za češće preglede), koja podrazumeva kolposkopiju sa uzimanjem PAP-a brisa, vaginalnog i cervikalnog brisa. Kompjuterizovana videokolposkopija se radi na aparatu OP-C5 OPTOMIC.
Pacijentkinja uporedo može pratiti pregled ili intervenciju preko monitora i dobiti odgovore na sva pitanja i fotografije promene koja je uočena u toku pregleda. Po želji, pacijentkinja može dobiti snimak pregleda na CD-u.

EDUKATIVNI TEKSTOVI

RANO OTKRIVANJE KARCINOMA DOJKE


 

Šta je karcinom dojke i koliko se često javlja?

Karcinom dojke je najčešći maligni tumor kod žena i najčešći uzrok smrti žena u zapadnom svetu. Rak dojke čini između 20 i 25 % svih slučajeva malignih solidnih tumora ili između 15 i 20 % svih smrtnih ishoda zbog raka. Smrtnost od raka dojke u Evropskoj uniji godišnje iznosi oko 58 000 žena. Procenjuje se da se svake godine dijagnostikuje novih 135 000 bolesnica. Standardizovana incidenca se kreće od 39 na 100 000 u Španiji do 75 na 100 000 u Irskoj. Mortalitet varira od zemlje do zemlje. Mediteranske i istočne zemlje imaju manju incidencu raka dojke od zapadnih zemalja. Incidenca raka dojke je u porastu. Broj novoobolelih žena od raka dojke na području Srbije godišnje iznosi između 2 500 i 2 800. Broj umrlih od raka dojke je između 1 200 i 1 300 žena godišnje.

Koji su faktori rizika za karcinom dojke?

Najčešći faktori rizika su:
- pozitivna porodična anamneza
- rana prva menstruacija
- benigna patologija dojke
- nerađanje i malobrojno rađanje
- kasna prva trudnoća
- kasna menopauza

Kako da prepoznamo karcinom dojke?

Obratite pažnju na sledeće promene:
- uvlačenje bradavica i/ili areola bradavice
- pojačano perutanje ili malinast izgled kože bradavice
- zaravnjenost kože dojke, njena namreškanost ili uvlačenje izvan areola i bradavice što se jasnije vidi podizanjem ruku
- otok kože dojke sa izgledom pomarandžine kore udruženim sa rumenilom dojke ograničenim na određeni deo dojke
- čvorići u koži i potkožnom tkivu, satelitski čvorići, ulceracije kože
- obilna sekrecija iz dojke
- izražena bolna osetljivost
Uznapredovale forme karcinoma dojke sa ranjavim, inficiranim površinama, koje imaju težak zadah, krvare kapilarno ili iz izmenjenih krvnih sudova uz uvećane limfne čvorove na vratu.
Ukoliko prepoznate neku od navedenih promena obratite se doktoru.

Da li muškarci obolevaju od karcinoma dojke?

Muškarci obolevaju 100 puta ređe od raka dojke u poređenju sa ženama. Karcinom dojke kod muškarca čini svega 0,7 % svih malignih tumora u muškoj populaciji.

Kada se najčešće javlja kod muškaraca i kako ga prepoznati?

Bolest se retko javlja pre 40 godine. Obratite pažnju na sledeće promene:
- tvrdina u dojci
- uvlačenje bradavice

Koje medicinske procedure obuhvata kompletan pregled dojke?

Kompletan pregled dojke obuhvata:
- klinički pregled dojki - podrazumeva pregled dojki u stojećem i ležećem stavu, po utvrđenom redosledu i pregled okolnih struktura
- ultrazvuk dojki - se rutinski radi kod žena nakon 35. godine, ako ne postoje indikacije i pre tog perioda
- mamografiju
- tumor markeri - su specfične analize vezane za pojedine vrste karcinoma i od velike su pomoći u dijagnostici
- laboratorijske analize - pružaju uvid u opšte stanje pacijenta, a mogu uputiti i na poremećaj pojedinih organa i sistema
- edukaciju i savetovalište – gde se pacijent informiše o bolesti, faktorima rizika, prevenciji, dijagnostičkim procedurama i mogućnostima lečenja.

Da li postoji prevencija karcinoma dojke?

Redovna samokontrola dojki jednom mesečno, nakon ciklusa i redovni ginekološki pregledi, najmanje jednom godišnje, omogućavaju rano otkrivanje karcinoma dojke.

Ukoliko se otkrije na vreme, karcinom dojke je izlečiva bolest!

 

RANO OTKRIVANJE KARCINOMA GRLIĆA MATERICE


 

Šta je karcinom grlića materice i koliko se često javlja?

Prema podacima Svetske zdravstvene organizacije, svake godine u svetu od karcinoma grlića materice oboli oko 500 000 žena, a od toga oko 230 000 umre od ove bolesti. Pre dve decenije u našoj zemlji standardizovana stopa iznosila je 18,5 novootkrivenih slučajeva na 100 000 žena. Prosečna starost u kojoj se otkriva invazivni karcinom grlića materice je od 48 do 52 godine, a karcinom in situ (na nivou ćelije) 35 godina.U novije vreme jasno se uočava da su incidenca i mortalitet od karcinoma grlića materice, naročito kod mladih žena ponovo u stalnom porastu.Razlozi ovog porasta nisu dovoljno poznati.Smatra se da veća sloboda u seksualnom ponašanju, koja je povezana sa seksualno prenosivim infekcijama, naročito onih izazvanih Humanim papiloma virusima (HPV) , značajno utiče na ovaj porast.

Zašto se karcinom grlića materice kasno otkriva?

Najčešće nedaje nikakve simptome u svom ranom stadijumu. Ukoliko žena ne odlazi na redovne ginekološke preglede (jednom godišnje), gotovo da je nemoguće postaviti blagovremenu dijagnozu.

Koji su faktori rizika za karcinom grlića materice?

Pojavi karcinoma grlića materice doprinose:
- genitalne infekcije (HPV virusi, strogo su specifični za vrstu, kao što su specifični za lokaciju na telu. Delimo ih na HPV viruse niskog onkogenog rizika: tip 6 i 11, 42, 43 i 44, HPV virusi srednjeg onkogenog rizika: 31, 33, 35, 51, 52, HPV virusi visokog rizika 16, 18, 45, 56.)
- hemijska karcinogeneza (pušenje, imunosupresivni lekovi, hemioterapeutici, alkohol)
- imunosupresija (”slab” imuni sistem organizma predstavlja osnov za razvoj karcinoma)
- seksualne navike (rano stupanje u seksualne kontakte može produžiti normalan proces sazrevanja grlića, higijena polnih organa, seksualni odnosi u vreme menstruacije)
- faktori vezani za muškog partnera (uzrast muškarca u vreme prvog seksualnog odnosa, promiskuitetno ponašanje)
- način zivota (nizak socio-ekonomski status, neredovna, slaba ishrana, stresni događaji, negativni afekat, povećavaju rizik za nastanak karcinoma)

Kako ga prepoznati?

Klinička slika je dosta šarolika, ali se izdvajaju:
- masivno krvarenje
- postkoitalno krvarenje (krvarenje nakon odnosa)
- postmenopauzalno ili intermenstrualno krvarenje (krvarenje između ciklusa)
- abnormalno pojačan sekret
Na invazivni karcinom grlića može se posumnjati već prilikom kliničkog pregleda ako je bolest uznapredovala, a u određenim slučajevima citološkim ili kolposkopskim pregledom. Definitivno se dijagnoza postavlja histološkim pregledom tkiva dobijenog biopsijom ili endocervikalnom kiretažom, a kod početnih oblika konizacijom.

Koje medicinske procedure obuhvata pregled u cilju ranog otkrivanja karcinoma grlića materice?

Pregled ginekologa najmanje jednom godišnje u cilju ranog otkrivanja karcinoma grlića materice treba da obuhvati:
- klinički pregled kojim se stiče uvid u stanje ginekoloških organa
- kolposkopija i PAPA test su dve neodvojive dijagnostičke procedure koje omogućavaju otkrivanje i stepenovanje eventualnih premalignih ili malignih promena grlića materice, vagine i vulve
- uzimanje briseva sa grlića materice za laboratorijsko ispitivanje na prisustvo različitih mikroorganizama - virusa, bakterija, gljivica, koji mogu izazvati uporne infekcije, što je jedan od glavnih riziko - faktora pojave displazionih promena na grliću materice
- tumor - markeri su analize koje ukazuju na mogućnost postojanja maligniteta grlića (skvamozni ćelijski karcinomski antigen - SCC, karcinoembrionalni antigen - CEA)
- laboratorijske analize - ispitivanje kompletne krvne slike i sedimentacije, osnovne biohemijske analize i pregled urina, koje pružaju uvid u opšte stanje pacijenta
- edukaciju i savetovalište - pacijent se informiše o bolesti, faktorima rizika, prevenciji, dijagnostičkim procedurama i mogućnostima lečenja.

Da li se karcinom grlića može sprečiti ili bar uticati na njegovo javljanje u populaciji sa već povećanim rizikom ?

Početkom juna 2006. godine kompanija MSD odobrila je vakcinu protiv raka grlića.U Srbiju je ova vakcina ušla u proces registracije pod imenom Gardasil. Preporuka je obuhvatiti populaciju od 11 do 26 godina.Vakcina na osnovu preporuka prevenira karcinom grlića materice, prekancerozna stanja i ranice grlića nižeg stepena i kondiloma izazvanih HPV virusom tipa VI, XI, XVI, XVIII. Kompanija Merk testirala je 27 000 žena u 33 zemlje.
Izuzetno važan korak u prevenciji karcinoma grlića materice je redovan ginekološki pregled najmanje jednom godišnje.

Ukoliko se otkrije na vreme, karcinom grlića materice je izlečiva bolest!

 

SAMOPREGLED DOJKE


 

Budite svesni svojih dojki, upoznajte se sa njima, s njihovim izgledom, razmišljajte o njima, osećajte svoje dojke kako bi ste znali prepoznati promene na njima.

Redovnim pegledom dojki rano se mogu otkriti znaci moguće bolesti. 90% obolelih žena same su otkrile bolest. Najbolje je to učiniti petog do desetog dana od početka menstruacije, dok kod žena koje nemaju menstruaciju najbolje je izabrati neki datum u toku meseca kada će vršiti samopregled dojki (na primer prvi dan u mesecu).

Planiranje pregleda

Žene u čijoj porodici nije bilo obolelih od raka dojke
20-35 godina
- samopregled doke jednom mesečno
- klinički i ultrazvučni pregled svake 1-2 godine
35-40 godina
-samopregled dojki jednom mesečno
-mamografija dojki takozvana bazična mamaografija
-klinički i ultrazvučni pegled 1-2 puta godišnje
više od 40 godina
- samopregled dojki jednom mesečno
- mamografija svake 2-3 godine
- klinički i ultrazvučni pregled 1-2 puta godišnje
Žene u čijoj porodici ima obolelih od raka dojke
- samopregled dojki jednom mesečno
- prva mamografija sa 35 godina, potom jednom godišnje
- klinički i ultrazvučni pregled dojke jednom godišnje nakon 20 godina
Žene sa lečenim rakom dojke
- klinički i ultrazvučni pregled dojki dva puta godišnje
- mamografija jedan puta godišnje
- samopregled jednom mesečno

Kako da najlakše obavite samopegled dojki?

Započnite pregled posmatranjem dojki u stojećem stavu:
- Svucite se do pola, stanite ispred ogledala, ruke spustite pored tela i posmatrajte svoje grudi. Obratite pažnju na simetričnost dojki, eventualno postojanje udubljenja, promene na koži, veličinu, boju bradavica, perutanje. Blago rotirajte telo u levo i u desno, tako da možete videti dojke iz profila.
- Podignite ruke iznad glave i ponovo pažljivo posmatrajte svoje grudi tražeći pogledom promene.
- Podbočite ruke na kukovima i posmatrajte se u ogledalu. Potražite pogledom promene koje možda u prethodnim položajima niste primetili.
- Rotirajte telo levo i desno posmatrajući dojke iz profia.
Nakon pažljivog posmatranja sledi opipavanje dojki u stojećem stavu:
- Palpiranje (opipavanje) dojki se vrši ispruženim prstima ruke i to jagodicama prstiju, a ne vrhovima prstiju. Kružnim pokretima od areole bradavice, prema gore na zamišljenom satu do pozicije 12h. Potom se vratite do areole i ponovo u pravcu kazaljke na satu opipajte svaki deo dojke. Palpiranje je završeno kada ste napravili ceo krug ne podižući ruke sa dojke kako ne bi ste ispustili neki deo.
- Palpiranje nastaviti u predelu pazuha da bi ste proverili eventualno postojanje uvećanih limfnih čvorova. Levu ruku opustite pored tela i ispruženim prstima desne ruke pažljivo opipajte levu pazušnu jamu pokretima odozdo prema gore i od spolja ka sredini. Na isti način pregledajte i desnu pazušnu jamu.
- Nežno pritisnite bradavice između palca i kažiprsta i proverite da li izlazi iscedak. Ukoliko primetite iscedak odmah se javite lekaru.
Samopregled dojki opipavanjem se može obaviti i u ležećem položaju:
- Lezite na krevet, stavite jastuk ispod ramena, podignite levu ruku i zabacite je iza glave. Ispruženim prstima desne ruke opipavajte levu dojku kao u stojećem položaju. Pregledajte palpacijom i pazušni deo. Postupak ponovite sa desnom dojkom.

Evropski kodeksi protiv raka dojke

- Nemojte pušiti. Ukoliko ste pušač, nemojte pušiti u prisustvu nepušača i prestanite što je pre moguće.
- Alkohol uzimajte umereno.
- Izbegavajte preteranu izloženost suncu. Kožu štitite učestalim nanošenjem krema i losiona sa zaštitnim filterom.
- Kada ste na poslu u kontaktu sa supstancijama koje mogu uzrokovati rak, pogledajte zdravstvena i sigurnosna uputstva i konsultujte svog lekara.
- Hranite se zdravo.
- Javite se odmah lekaru ukoliko primetite kvržicu, promene na mladežu ili neuobičajno krvarenje, učestaliji kašalj ili promuklost, promene sa organima za varenje ili neobjašnjiv gubitak telesne težine.
- Redovno kontrolišite bris grlića materice.
- Upoznajte svoje dojke.

 
Vi ste sada na  : Home Ginekologija